Schenkingen bij leven: wat zijn de fiscale voordelen?

Schenkingen bij leven worden steeds vaker gezien als een bewuste en liefdevolle manier om vermogen door te geven. Niet alleen omdat je iemand nu alvast kunt ondersteunen, maar ook omdat het aanzienlijke fiscale voordelen kan opleveren. Door tijdig en doordacht te schenken, beperk je de erfbelasting én creëer je rust voor later. In dit blog leggen we uit hoe dat werkt.

Wat houdt schenken bij leven in?

Schenken betekent dat je vermogen overdraagt zonder dat daar iets voor terugkomt. Dit kan zijn:

• Geld (direct of periodiek).
• Waardevolle goederen zoals sieraden, kunst of antiek.
• Een bijdrage aan de aankoop van een woning (inclusief jubelton-regeling, al is die inmiddels afgeschaft).
• Het kwijtschelden van een lening.
• Een belegging of deel van je ondernemingsvermogen.

Het idee is dat je tijdens je leven al wilt bijdragen aan het geluk of de toekomst van je (klein)kinderen, partner of andere dierbaren. Een schenking kan bijvoorbeeld helpen bij het betalen van studiekosten, het kopen van een huis of het opbouwen van een financiële buffer.

Belastingvrij schenken: hoe werkt dat?

In Nederland bestaan er jaarlijkse vrijstellingen voor schenkingen. Je mag elk jaar een bepaald bedrag schenken zonder dat er schenkbelasting betaald hoeft te worden. Hoe hoog dat bedrag is, hangt af van de relatie:

Jaarlijkse vrijstellingen 2025

• Ouders aan kinderen: € 6.713 per jaar.
• Grootouders aan kleinkinderen: € 2.690 per jaar.
• Overige schenkingen (vrienden, familie): € 2.690 per jaar.

Check altijd de actuele bedragen via de Belastingdienst — ze worden jaarlijks aangepast.

Eenmalig verhoogde vrijstelling

Ouders mogen hun kinderen (tussen 18 en 40 jaar) eenmaal in hun leven een hogere vrijstelling geven. In 2025:

• Vrije besteding: € 32.195.
• Voor studie (met bewijsvoering): € 67.051.

Belangrijk: de ouder moet dit in één kalenderjaar doen, en de ontvanger moet aangifte doen bij de Belastingdienst.

Schenken als onderdeel van nalatenschapsplanning

Door vermogen tijdens je leven over te dragen, vermindert het totale vermogen dat later in je nalatenschap valt. Dat kan ervoor zorgen dat je nabestaanden minder erfbelasting hoeven te betalen. Vooral bij grotere bedragen loont het om schenkingen te spreiden over meerdere jaren — zo voorkom je dat een groot bedrag in één keer zwaar wordt belast.

Een rekenvoorbeeld: wie 20 jaar lang € 6.713 aan één kind schenkt, heeft € 134.260 belastingvrij overgedragen. Dat bedrag komt niet meer in de erfenis en wordt dus niet belast met erfbelasting.

Meer dan belasting besparen

Nalatenschapsplanning gaat niet alleen over belasting. Het draait ook om:

• Rust en duidelijkheid: als je nu al bespreekt wat je nalaat en waarom, voorkom je misverstanden later.
• Harmonie: open communicatie over keuzes voorkomt familieruzies.
• Financiële ondersteuning op het juiste moment: je kinderen hebben het geld vaak harder nodig als ze jong en net beginnen, dan als ze zelf al met pensioen zijn.
• Persoonlijke voldoening: het is een geschenk dat je zelf nog mag meemaken.

Zeker in gezinnen met meerdere kinderen of samengestelde gezinnen kan dit veel verschil maken.

Let op: behoud genoeg voor jezelf

Hoewel schenken mooie kansen biedt, is het belangrijk om naar je eigen financiële situatie te blijven kijken. Je wilt zeker weten dat je zelf voldoende vermogen behoudt om comfortabel te leven — ook als er iets verandert in je gezondheid of omstandigheden. Maak eerst een goed financieel overzicht:

• Bereken wat je nodig hebt voor een comfortabel leven tot minstens 95 jaar.
• Houd rekening met inflatie, zorgkosten en onverwachte uitgaven.
• Reserveer voldoende voor eventuele zorg op latere leeftijd.
• Pas dan: schenk het resterende.

Afspraken vastleggen voorkomt misverstanden

Het is vaak verstandig om schenkingen schriftelijk vast te leggen. Bijvoorbeeld wanneer je meerdere kinderen hebt en wilt voorkomen dat een schenking later als ‘oneerlijk’ wordt gezien. Belangrijke elementen:

• Schenkingsovereenkomst: schriftelijk bewijs van wat er is geschonken.
• Uitsluitingsclausule: de schenking blijft privévermogen van de ontvanger en hoeft niet gedeeld te worden bij scheiding.
• Schenking op papier (notariële schuldigerkenning): je schenkt formeel maar betaalt later pas — handig bij beperkte liquiditeit.
• Aftrekbare rente: fiscaal interessante constructie bij schuldigerkenningen.

Een notaris of financieel adviseur kan helpen bij het vinden van de juiste vorm voor jouw situatie.

Veelgestelde vragen

Tellen schenkingen vlak voor overlijden mee voor de erfbelasting?

Ja. Schenkingen binnen 180 dagen voor overlijden worden fiscaal meegerekend bij de nalatenschap. Plan schenkingen dus ruim op tijd, niet pas als je weet dat het einde nadert.

Kan ik terugzien wat ik geschonken heb?

Houd een eigen administratie bij van alle schenkingen — datum, ontvanger, bedrag. Dat helpt bij latere aangiftes en voorkomt discussies. Via de Belastingdienst kun je eerdere aangiftes ook terugvinden.

Is schenken aan een partner belastingvrij?

Aan je echtgenoot of geregistreerd partner kun je vrij schenken — je vormt fiscaal gezien samen één vermogen. Bij ongehuwd samenwonen gelden wel vrijstellingen, vergelijkbaar met die voor overige erfgenamen.

Kan ik aan goede doelen schenken met belastingvoordeel?

Ja. Schenkingen aan een ANBI (Algemeen Nut Beogende Instelling) zijn volledig vrijgesteld van schenkbelasting. Voor jou als schenker zijn ze bovendien deels aftrekbaar van de inkomstenbelasting.

 

Bewust en liefdevol overdragen

Schenkingen bij leven bieden mooie kansen om vermogen bewust en liefdevol over te dragen. Je draagt direct bij aan de dromen en plannen van je dierbaren, terwijl je toekomstige erfbelasting beperkt. Het nabestaandendossier van Nu voor later helpt je om je schenkingen en hele nalatenschap overzichtelijk vast te leggen.

👉 Bekijk het nabestaandendossier